Tranh chấp lối đi chung là gì?
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Luật Đất đai năm 2024;
- Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.
Thế nào là tranh chấp lối đi chung?
Để hiểu rõ về tranh chấp lối đi chung, trước hết cần hiểu thế nào là lối đi chung. Hiện nay, chưa có văn bản pháp lý nào quy định khái niệm lối đi chung. Trên cơ sở các Điều 245 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về quyền đối với bất động sản liền kề, Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2015 chỉ quy định quyền về lối đi qua thì trường hợp mà các bên có chung một lối đi qua từ trước mà không xác định được ai là người sở hữu lối đi đó thì rất dễ sẽ xảy ra tranh chấp lối đi chung.
Như vậy, có thể hiểu lối đi chung là phần diện tích đất được cắt ra để các chủ sử dụng đất sử dụng làm lối đi ra đường giao thông công cộng, tranh chấp lối đi chung là cách gọi để chỉ các mâu thuẫn về việc mở lối đi chung hay mâu thuẫn do lấn, chiếm đất giữa các chủ sử dụng đất liền kề, đây là tranh chấp rất phổ biến trong đời sống nhưng lại ít người biết được hướng giải quyết của chúng.
Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lối đi chung
Trước hết các bên tranh chấp phải hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Nếu hòa giải thành thì việc giải quyết được thực hiện theo kết quả hòa giải. Nếu không thành thì mới đưa lên cấp có thẩm quyền.
Sau hòa giải không thành, thẩm quyền tùy theo loại tranh chấp:
- Nếu các bên có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (hoặc các giấy tờ được quy định tại Điều 137) hoặc tranh chấp về tài sản gắn liền với đất: Tòa án nhân dân giải quyết.
- Nếu không có giấy tờ như trên thì bên tranh chấp được lựa chọn UBND cấp có thẩm quyền hoặc Tòa án.
UBND cấp có thẩm quyền là:
- Chủ tịch UBND cấp huyện: trong trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng cư dân với nhau.
- Chủ tịch UBND cấp tỉnh: nếu một bên là tổ chức, tổ chức tôn giáo, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
Thời hạn thực hiện quyết định từ Chủ tịch UBND: nếu các bên không khiếu nại/khiếu kiện trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định thì quyết định đó có hiệu lực thi hành.
Lưu ý khi giải quyết
- Thu thập chứng cứ: bản đồ địa chính, sổ đỏ, hình ảnh, lời khai của hàng xóm (chứng minh lối đi sử dụng ổn định lâu dài).
- Xem xét tập quán địa phương: lối đi chung đã tồn tại nhiều năm có thể được pháp luật bảo vệ.
- Nếu tự thỏa thuận được → lập văn bản thỏa thuận có công chứng/chứng thực để tránh tranh chấp lại.
Kết luận:
Giải quyết tranh chấp lối đi chung theo 3 tầng nấc:
- Hòa giải tại UBND xã (bắt buộc).
Nếu không thành → Tòa án (nếu có sổ đỏ) hoặc UBND cấp huyện, tỉnh/Tòa án (nếu không có sổ đỏ). - Khi ra quyết định, cơ quan sẽ cân bằng quyền đi lại của người bị vây bọc và quyền sử dụng đất của người có đất, có thể kèm bồi thường.
No comment